صفحه اصلیاخبارپیشینه مهندسی صنایع در قرن نوزدهم

پیشینه مهندسی صنایع در قرن نوزدهم

پیش از این در مطلبی پیشینه مهندسی صنایع در قرن هجدهم را بررسی کردیم، حال تحولات این رشته را قرن نوزدهم مرور می کنیم:

انقلاب صنعتی که با ظهور اختراعات جدید خصوصا، در صنعت نساجی و اختراع ماشین بخار آغاز شد، باعث بکارگیری نیروی انسانی بیشتر و افول صنایع کوچک دستی شد.

با گسترش کارخانجات، نیاز به مدیریت و تفکر مدیریتی بیش از پیش احساس شد. افراد بسیاری در جهت ارتقای کیفیت محصولات تلاش کردند. به موازات اختراعات و نوآوری در فرایندها، روش های حسابداری و هزینه یابی گسترش یافتند. روش های تحلیل علمی، آزمایشات و اثبات های علمی در طراحی و ساخت ابزارآلات و ماشین ها بکار گرفته شد و در نتیجه اثرگذاری این تحولات در تفکر سازمانی مدیریت موجب شد مدیریت علمی به عنوان یک نگرش و روش حرفه ای مطرح شود.

اولین تلاش برای علمی شدن مدیریت از آمریکا شروع شد. در سال 1881 فردریک تیلور پدر مدیریت علمی، اندیشه های خود را توسعه داد. حوزه های گوناگون دانش مهندسی صنایع با جرقه های پیدایش آن در قرن 19، سیر تکاملی خود را طی نمودند.

در حدود سال 1800، پسران مخترع موتور بخار، ماتیس بولتون و جیمز وات، به بهبودهای سازمانی توجه نشان دادند. تلاش های آنها یک الگوی نمونه از تکنیک های مهندسی صنایع است. در آن زمان، افزایش تعداد بهبودهای مکانیکی، تاثیر قابل ملاحظه ای بر بهره وری داشت. تحول صنعتی این دوره، نیروی انسانی و حیوانات را به عنوان قدرت صنعت از مشکلات زیادی آزاد ساخت. توسعه سایر ابزارهای مکانیکی اشارات و نشانه های اولیه تحول صنعتی می باشند.

جیمز وات نامی آشناست که بیشتر از او در درس های فیزیک و مکانیک شنیده ایم؛ اما جالب است بدانیم که وی در اوایل قرن نوزدهم نظریاتی ارزشمند در باب روش های استاندارد عملیاتی، روش های کار، طرح ریزی، دستمزد، زمان های استاندارد، اطلاعات استاندارد، بیمه کارکنان و موارد کاربرد بازرسی و حسابداری بیان نموده است.

در سال 1832، Charles Babbage (ریاضیدان) مجددا تقسیم کار را برای بهبود بهره وری در کتابش تحت عنوان اقتصاد ماشین آلات و تولیدکنندگان پیشنهاد کرد. پس از مدتی او یک الگوی اولیه از رایانه های مدرن فعلی ساخت. البته دستگاه وی هرگز تکمیل نشد. وی همچنین متوجه نیاز صنایع به سازمان شد، همچن در بازدید از کارخانجات مختلف دانش خود را در مورد علوم مکانیکی توسعه داد.

نظریه پرداز دیگر، Robert Owen بود که احتیاج به استفاده و کاربری عملیات کارگزینی را صراحتا بیان نمود و مسوولیت آموزش کارگران را بر عهده مدیریت نهاد. وی همچنین برای کارگران، خانه و امکانات معیشتی مناسب در نظر گرفت.

جیمز استوارت میل در دهه 1820 حرکات انسانی را تجزیه، تحلیل و تلفیق نمود. وی در دهه 1850 مباحثی در باب حوزه نظارت، وحدت فرماندهی، نظارت کاری و اداری، تقسیم کار و نیز حقوق و دستمزد ارائه نمود.

متفکر دیگر، Charles Beech بود که در دهه 1830 روش های علمی انجام کار را مورد تایید قرار داد، تشریح مختصات شغل را تاکید نمود و در موضوعاتی چون تقسیم کار، مطالعه حرکت، زمان، حسابداری قیمت تمام شده و نیز عوامل موثر بر کارایی کارکنان نظریاتی ارزشمند بیان نمود.

در دهه 1850، هنری مور در مورد اصول سازمان، ارتباطات و اطلاعات مورد استفاده در سازمان نظریاتی ارائه داد. در این دهه، دانیل مکالیم مباحث خویش را در ارتباط با موارد استفاده چارت و نمودار در نشان دادن ترکیب سازمانی و کاربرد منظم مدیریت در سازمان راه آهن بیان نمود.

در دهه 1870، W Jeniter مطالعاتی در باب حرکت و خستگی کارگران و تاثیر وسایل مختلف بر روی کار انجام داد. جوزف وارتون در 1881، درس مدیریت را در سطح کالج به وجود آورد و هنری میکالیف در دهه 1880 نظریاتی در مورد علم اداره و شرکت در سود کارخانه ارائه نمود. فردریک هالسی متفکر دیگری بود که در باب سیستم پاداش نظریات خویش را بیان نمود.

در سال 1886، Henry Town در مقاله مهندس در نقش اقتصاددان که در انجمن مهندسین مکانیک آمریکا ارائه شد بر نیاز به مهندسینی که در تصمیمات خود تاثیر سودآوری را در نظر دارند، تاکید کرد. تا آن زمان، مهندسین به هزینه و رقابت بر سر قیمت توجهی نداشتند. عضو دیگر این انجمن، فردریک تیلور در مقاله دیگر تاکید بیشتری بر موضوع مقاله Town نمود. تیلور امروزه به عنوان پدر مهندسی صنایع شناخته می شود. براساس نظرات وی، زمان نقش بسیار مهمی در تجارت دارد.

در حالی که انقلاب صنعتی منابع جدیدی جهت صنعتی سازی ارائه می کرد، تیلور پیشنهاد کرد که یک مهندس باید مسوولیت طراحی، اندازه گیری، برنامه ریزی و زمانبندی کار را بر عهده گیرد.

تماس با انجمن

دفتر مرکزی و دبيرخانه انجمن: تهران، خيابان کريمخان زند- نبش خيابان دکتر عضدی شمالي (آبان سابق)- ساختمان دانشگاه علامه طباطبايی- طبقه سوم شمالی واحد 304

لوح فشرده 12 دوره کنفرانس

کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع

مجله علمی پژوهشی زبان فارسی

مجله علمی پژوهشی زبان انگلیسی

بازگشت به بالا